Renovatiepaspoort: uw route naar een toekomstbestendig gebouw

Wat is een renovatiepaspoort?

Het renovatiepaspoort is een instrument dat voortkomt uit de EPBD IV. In Nederland wordt hiervoor aangesloten op het bestaande maatwerkadvies. Een maatwerkadvies vormt de basis voor het renovatiepaspoort en wordt uitgebreid met een duidelijke route om een woning of gebouw stapsgewijs richting een emissievrije situatie te verduurzamen.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar losse verduurzamingsmaatregelen. Juist de samenhang is belangrijk. Een gebouw waarin bijvoorbeeld later een warmtepomp wordt geplaatst, moet daarvoor bouwkundig en energetisch geschikt zijn. Het kan daarom verstandig zijn om eerst de warmtevraag te verlagen voordat een nieuwe installatie wordt gekozen.

Het renovatiepaspoort werkt in de basis met drie stappen:

• Stap 1 – Warmtevraag verminderen: onder andere door isolatie, kierdichting en energie-efficiënte ventilatie.
• Stap 2 – Installaties aardgasvrij maken: het verduurzamen van verwarming, warm water en koeling. Bij utiliteitsbouw wordt ook verlichting meegenomen.
• Stap 3 – Duurzame energie: het toevoegen van duurzame energieopwekking.

Voor woningbouw moet bij de eerste stap het niveau van de standaard voor woningisolatie worden bereikt. Voor utiliteitsbouw moet het advies daarnaast voldoen aan de renovatiestandaard.

Wat heeft u in de praktijk aan een renovatiepaspoort?

Een gebouw wordt meestal niet in één keer volledig verduurzaamd. Een dak wordt bijvoorbeeld dit jaar vervangen, terwijl de verwarmingsinstallatie nog enkele jaren mee kan. De beglazing staat misschien pas later op de planning. Zonder een langetermijnplan bestaat het risico dat deze maatregelen afzonderlijk van elkaar worden bekeken.

Het renovatiepaspoort helpt om zulke keuzes vooraf met elkaar te verbinden. Stel dat het dak van een gebouw binnen enkele jaren aan vervanging toe is. Dat kan een logisch moment zijn om tegelijkertijd de dakisolatie te verbeteren. Wanneer later de verwarmingsinstallatie wordt vervangen, kan vervolgens rekening worden gehouden met de lagere warmtevraag van het gebouw.

Hierdoor kan het renovatiepaspoort onder andere helpen bij:

• het bepalen van een logische volgorde van verduurzamingsmaatregelen;
• het combineren van verduurzaming met geplande onderhouds- en renovatiemomenten;
• het voorkomen dat maatregelen later opnieuw moeten worden aangepast;
• het spreiden en plannen van investeringen over meerdere jaren;
• het voorbereiden van een woning of gebouw op toekomstige energie-eisen;
• het maken van onderbouwde keuzes bij bijvoorbeeld isolatie of vervanging van installaties.

Voor een vastgoedeigenaar, ondernemer of VvE ontstaat daarmee niet alleen een technisch advies, maar vooral een hulpmiddel voor de planning van toekomstige investeringen.

Van maatwerkadvies naar een concreet routeplan

Het maatwerkadvies vormt de basis voor het renovatiepaspoort. Daarbij wordt de bestaande situatie van een woning of gebouw onderzocht en worden mogelijke verduurzamingsmaatregelen doorgerekend. Met het renovatiepaspoort wordt daar vervolgens een route aan gekoppeld.

Die route kan bijvoorbeeld betekenen dat eerst de gebouwschil wordt aangepakt, vervolgens op een natuurlijk vervangingsmoment de installatie wordt verduurzaamd en daarna aanvullende duurzame energie wordt opgewekt. U hoeft dus niet noodzakelijk alle maatregelen direct uit te voeren.

Dat maakt het renovatiepaspoort ook interessant wanneer u op dit moment nog niet van plan bent om grootschalig te renoveren. U weet vooraf welke richting u met het gebouw op wilt en kunt daar bij toekomstige onderhouds-, verbouwings- en investeringsbeslissingen rekening mee houden.

Van de huidige EPBD-keuring naar EPBD IV

Het renovatiepaspoort maakt deel uit van een bredere verandering binnen de Europese regelgeving. Veel eigenaren van utiliteitsgebouwen kennen de EPBD-keuring voor verwarmings- en airconditioningsystemen. Met de invoering van EPBD IV komt deze bestaande keuringsplicht te vervallen. Hiervoor komt een andere aanpak die beter aansluit op het reguliere beheer van gebouwen.

De verandering past bij een bredere verschuiving: niet alleen periodiek beoordelen hoe een installatie functioneert, maar steeds meer kijken naar de energieprestatie en verduurzaming van het gebouw als geheel. EPBD IV bevat daarom ook eisen en ontwikkelingen rondom onder andere energieprestaties, gebouwautomatiserings- en controlesystemen (GACS), zonne-energie en laadinfrastructuur.

De eerste onderdelen van EPBD IV zijn op 29 mei 2026 in Nederland in werking getreden. Andere onderdelen worden de komende jaren stapsgewijs ingevoerd.

Waar staan we nu en waar gaan we naartoe?

Het uiteindelijke doel van EPBD IV is een emissievrije gebouwde omgeving in 2050. Voor gebouweigenaren betekent dit niet dat ieder gebouw vandaag volledig moet worden gerenoveerd. Wel wordt het steeds belangrijker om bij investeringen die nu worden gedaan rekening te houden met de eisen en doelstellingen van later.

Voor bestaande utiliteitsgebouwen komen bijvoorbeeld minimumenergieprestatieniveaus. De slechtst presterende utiliteitsgebouwen moeten uiterlijk op 1 januari 2030 minimaal energielabel D bereiken. Voor 2033 volgen aanvullende minimumeisen. Ook het energielabel verandert. Vanaf 2030 verdwijnen de huidige labels A+ tot en met A++++ en loopt de schaal van G tot en met A.

Het renovatiepaspoort vormt binnen deze ontwikkeling een verbinding tussen de huidige situatie en het uiteindelijke doel. In plaats van te wachten tot nieuwe eisen of noodzakelijke vervangingen zich aandienen, kunt u vooraf bepalen welke stappen voor uw gebouw logisch zijn.

De route ziet er daarmee in de praktijk als volgt uit:

• Nu: inzicht krijgen in de huidige energieprestatie en technische situatie;
• Vervolgens: bepalen welke maatregelen nodig en passend zijn;
• Route bepalen: maatregelen koppelen aan logische onderhouds- en investeringsmomenten;
• Uitvoering: het gebouw stapsgewijs verduurzamen;
• Toekomst: toewerken naar een toekomstbestendig en uiteindelijk emissievrij gebouw.

Is een renovatiepaspoort verplicht?

Nee, het renovatiepaspoort is niet verplicht. Het is een vrijwillig instrument waarmee u inzicht krijgt in de mogelijke verduurzamingsroute van uw woning of gebouw. Dat verschilt bijvoorbeeld van het energielabel, dat in bepaalde situaties, zoals bij verkoop, verhuur en oplevering, wel verplicht is.

Juist voor eigenaren die niet alles in één keer willen of kunnen uitvoeren, kan een renovatiepaspoort interessant zijn. Het biedt een onderbouwde basis om investeringen te spreiden zonder daarbij het uiteindelijke doel uit het oog te verliezen.

Renovatiepaspoort en Normakk

Een renovatiepaspoort kan worden opgesteld door een daarvoor bevoegde maatwerkadviseur. Adviseurs moeten hiervoor aanvullende bijscholing volgen. Het renovatiepaspoort wordt gekoppeld aan het maatwerkadvies en geregistreerd in EP-online.

Ook Normakk bereidt zich voor op deze nieuwe werkwijze. Onze maatwerkadviseurs volgen de benodigde bijscholing. Daarmee kunnen wij het bestaande maatwerkadvies straks uitbreiden met een concreet routeplan voor de verduurzaming van uw woning of utiliteitsgebouw.

Het doel is daarbij niet om zoveel mogelijk maatregelen tegelijk te adviseren, maar om samen te kijken naar wat voor uw gebouw technisch, energetisch en op welk moment logisch is. Zo krijgt u inzicht in waar uw gebouw nu staat én welke stappen u richting de toekomst kunt zetten.

Wilt u weten welke verduurzamingsmogelijkheden er voor uw woning of utiliteitsgebouw zijn? Neem dan contact op met Normakk. Wij denken graag met u mee over een passende route voor uw gebouw.